روانشناسی (Psychology)

یکی از علل کمرویی و خجالتی بودن، فکر کردن بیش از حد به خود است.  در این موارد، هنگامی که در کنار دیگران هستیم ، نسبت به کارهای مان و آنچه انجام می دهیم ، حساس تریم ؛ به خصوص وقتی که در مرکز توجه همه باشیم . این فکر ، در ما اضطراب ایجاد می کند و باعث می شود تمامی حرکات مان برای خودمان سوال برانگیز باشد و فکر کنیم آنها را اشتباه انجام داده ایم ! این مسأله می تواند افکارتان را به شکل یک کهکشان مارپیچی به سمت پائین سوق دهد .

وقتی که خود را یک فرد خجالتی می شناسیم و این برچسب را روی خودمان می زنیم ، از لحاظ روانی به مرور با این احساس خو گرفته و زندگی می کنیم و شاید برای همیشه در ما باقی بماند . هنگامی که برچسب عمل یا صفتی را به خود می زنید ، آن صفت به صورت ثابت روی شما باقی می مانند و با همان زندگی خواهید کرد .

ما در هر موقعیتی می توانیم بر کمرویی خود با افزایش آگاهی و تمرین عملی غلبه کنیم . نوع کمرویی خود را شناسایی کنید و دریابید که چه تأثیری بر زندگی شما دارد . همان لحظه که احساس خجالت می کنید ، فکر می کنید چه چیزی شما را نگران می کند و در چه موقعیت هایی این حس به شما دست می دهد . دریابید که جهان و نگاه همه افراد به شما نیست و مردم آنقدر گرفتاری دارند که فرصتی برای نگاه کردن به شما نخواهند داشت . به جای اینکه دائم نگران خود باشید و خودتان را تماشا کنید ، خودتان را یکی از افراد دیگر و جزء یکی از آنها بدانید . خود را در برابر موضوعی که منجر به خجالتی شدن شما می شود مسلح کنید و افکار خود را در اختیار بگیرید.

اولین قدم مبارزه و غلبه بر کم رویی ، آگاهی و رفتن به سوی هرگونه تغییر و یا بهبود زندگی است . اشخاص را زیاد بزرگ نکنید همانند نکته فوق ، اهمیت ویژه ای را بفردی که با وی صحبت میکنید قائل نشوید . هرگاه اینگونه جلوه دهید که او برای شما بی اندازه ممتاز میباشد ، او نیز شروع خواهد کرد به همین منوال فکر کردن . به وی بعنوان یک انسان با تـمـام مـعایـب و خـصـوصـیـات یک فـرد عادی نـگاه کنید . گفتگو کردن در حالت برابر ، بسیار دلپذیرتر از صـحبت کردن با تـکبر و یا با چشم حقارت خواهد بود . خودتان را دوست بدارید یاد بگیرید از خودتان قدردانی کنید و احساسات و استعدادهای خاص خود را دوست داشته باشید .

یک نامه عاشقانه برای خودتان بنویسید و کارهایی را انجام دهید که از آن لذت می برید . از بدن خود بابت زحماتی که کشیده است ، تشکر کنید . زمانی را به خویش اختصاص دهید و به خودتان رسیدگی کنید .

یکی از راه های دیگر غلبه بر کمرویی، یافتن نقاط قوت خود است. همه ما ویژگی های منحصر به فرد و شیوه های متفاوتی برای بیان خود داریم . دانستن این مساله بسیار اهمیت دارد که اگر هر کاری را به طور کامل انجام دهیم ، خوب و عالی است ، حتی اگر با شکل عام و عادی آن متفاوت باشد . اگر همه افراد یکسان باشند ، جهان ، جای کسل کننده ای خواهد شد . کاری را که در آن مهارت دارید ، پیدا کرده و روی آن تمرکز کنید . شناسایی توانایی های تان ، اعتماد به نفس و رضایت خاطر را در شما افزایش خواهد داد و کمک خواهد کرد خودتان را بهتر بشناسید . خواهید دید که چگونه قدرت منحصر به فردتان ، به شما یک امتیاز داده و باعث مزیت و تفاوت شما از دیگران خواهد شد . از طرد شدن نهراسید قهرمانان برجسته مشت زنی درحالی پا به میدان میگذارند که احتمال شکست برایشان وجود دارد . به همین ترتیب شما نباید انتظار داشته باشید همیشه موفق باشیـد . هیچ چیز ۱۰۰% نیست . بنابراین رویـارویی با یک فرد را بعنوان یک تجربه آموزنده درنظر بگیرید . ترفند کار در این است که خودآگاه ( تمرکز حواس بخود ) نباشید . کمرویی ، تـردید و دودلی هنگامی رخ میدهد که شما به عیوب و نقایص خود فکر می کنید . در عوض افـکـارتـان را سراسر به شخصی که در حال گفتگو هستید متمرکز گردانید . هم شما اضطراب خود را از خاطر خواهیدبرد و هم اینکه طرف مقابل از توجه شما خرسند و مشعوف خواهد شد . تنفس عمیق اضطراب و ترس را می توان کنترل کرد اگر یاد بگیرید برای غلبه بر آنها چطور محکم باشید . یکی از روش های ساده برای کنترل این احساسات و رسیدن به آرامش ، کشیدن نفس عمیق با چشم های بسته است . هنگامی که نفس عمیق می کشید، فقط بر روی تنفس خود تمرکز کنید . در حالی که از همه افکار بد دور هستید ، نفس عمیق بکشید و عمل بازدم را به آرامی انجام دهید .

مهارت های اجتماعی نیز از طریق تمرین و تجربه رشد می کنند . هر چقدر بیشتر تمرین کنید . دفعه بعد آسانتر خواهد شد . اگر قرار است در موقعیت سختی قرار بگیرید ، می توانید حتی با خود تمرین کنید که چه حرف هایی بزنید . تصور شرایط سخت بعضی اوقات ، به علت کمبود مهارت های اجتماعی نیست که موفق نمی شویم ، بلکه به دلیل کمبود اعتماد به نفس و ترس از شکست است . خود را در موقعیت سخت تصور کنید تا ترس تان از آن شرایط و از قرار گرفتن در موقعیت های سخت از بین برود . اگر به طور مکرر خود را در آن شرایط تصور کنید، پس از مدتی متوجه می شوید که آن شرایط خیلی هم سخت نیستند . ممکن است در وهله اول تصور و پذیرش آن کمی سخت باشد ؛ ولی بعد به آن خواهید خندید . وقتی در حال مکالمه با شخصی هستید ، اینکه ظاهر شما چگونه است و چگونه به نظر می رسید را فراموش کنید و روی کلمات متمرکز شوید . پایـداری و گـذشـت زمـان اسـت که خواهید دید به چه اندازه زندگی شما دچار تحول کرده . در این زمان با ترس کمتری به سراغ چیزهایی که می خواهید خــواهید رفت . هنگامی که به این موفقیت ها دست یافتید ، آنها را در یک دفتر یادداشت کرده و فهرستی از آنها تهیه کنید . با این کار اعتماد به نفس تان افزایش می یابد و به سمت چیزی حرکت خواهید کرد که می تواند برای شما مفید باشد . متاسفانه افراد خجالتی بسیاری از موقعیت های خوب زندگی خود را صرفا به دلیل آنکه خجالتی هستند از دست می دهند . ممکن است یک فرصت شغلی یا فرصت آشنایی با افراد جذاب را از دست بدهند یا نتوانند در مقابل دیگران از خود دفاع کنند.

قبل از اینکه از خانه خارج شوید ، از خودتان بپرسید که شخصیت جدید شما چگونه رفتار خواهد کرد . آسان‌ترین راه چیست ؟ وقتی به سوپرمارکت می‌روید برای چند لحظه با فروشنده ارتباط برقرار کنید ، یک مکالمه کوتاه داشته باشید و حتی با او شوخی کنید . زبان بدنتان را تغییر دهید (ظاهر افراد نشان دهنده بخشی از شخصیت آنهاست ) اکثر خجالتی‌ها سرشان را پایین می‌اندازند ، به زمین نگاه می‌کنند ، قوز می‌کنند و دست‌هایشان را در جیب قرار می‌دهند .

تماس چشمی برقرار کنید ، هنگام راه رفتن به بالا نگاه کنید ، به روشنی و با قاطعیت صحبت کنید، وقتی صحبت می‌کنید دست‌هایتان را حرکت دهید ، وقتی با شما حرف می‌زنند سر تکان دهید و صاف بایستید . این کار به تمرین نیاز دارد بنابراین کار خود را با کسانی شروع کنید که آن‌ها را می‌شناسید و با آن‌ها احساس راحتی می‌کنید. نقش آفرینی کنید . نقش آفرینی ، یک اسلحه مخفی است که حتی مطمئن‌ترین و با اعتماد به نفس‌ترین آدم‌هایی هم که شما سراغ دارید ، از آن بهره می‌گیرند . شما دلتان می‌خواهد وقتی به یک جمع وارد می‌شوید، چگونه رفتار کنید ؟ مطمئن ؟ با لبخند باز ؟ صمیمانه ؟ خوش برخورد ؟ و … ؟ همه این‌ها را می‌توانید در خلوت خودتان و در مقابل آینه تمرین کنید .

همهء ما آدم‌ها کمی تا قسمتی بازیگریم . نقش آفرینی جلوی دوربین شاید کار آسانی نباشد ؛ ولی نقش آفرینی در خلوت و در مقابل آینه را مطمئن هستم که کار آسانی است . تمرین‌های مکرر این چنینی ، ناخودآگاه‌تان را به‌‌ همان سمتی می‌برد که بیشتر تمرینش را می‌کنید و کم کم شما همانی خواهید شد که دلتان می‌خواهد . روی یک هنر متمرکز شوید و آن را خوب یاد بگیرید . نقاشی ، خطاطی و هنرهای دیگر ، اعتماد به نفستان را به وضوح افزایش خواهد داد . از دیگران یاد بگیرید . وقتی با کسی روبرو می‌شوید که برون گرا ، اجتماعی و خوش سر و زبان است ، به طرز رفتار ، گفتار و حرکات بدنش توجه کنید . چهره او هنگام صحبت کردن چه حالاتی دارد ؟ چگونه عقاید و تفکراتش را منتقل می‌کند ؟ سعی کنید بعضی از این نکات را در زندگی خود پیاده کنید . 
لازم نیست کسی را الگوی خود قرار دهید یا از او تقلید کنید، ولی توجه به رفتار دیگران به شما کمک خواهد کرد تا روش خاص خود را پیدا کنید . وقتی دارید برای کسب مهارت‌های ضد خجالت تلاش می‌کنید ، یادتان باشد که مثل هر تلاش دیگری ، ممکن است شکست‌ هایی هم در سر راه‌تان باشد . ولی قرار نیست شما از میدان فرار کنید . تا رسیدن به پیروزی نباید دست از تلاش بردارید . فراموش نکنید که نوابغ هم بار‌ها و بار‌ها در مسیر تلاش‌‌هایشان شکست خورده‌اند ؛ اما دست از کار نکشیده‌اند . این را هم یادتان باشد که شکست شما ممکن است ناشی از شرایط باشد، نه ناشی از اشتباه شما . وقتی انرژی تان را در هر مقطع زمانی روی یک یا دو مهارت به خصوص می‌گذارید خیلی زود‌تر به نتیجه می‌رسید . مثلا پیش دستی در سلام گفتن را باید تمرین کرد . وقتی به آن تسلط پیدا کردید ، شروع به صحبت با لبخند را تمرین کنید . ارتباط چشمی ، دویدن به دنبال کمک به دیگران ، کمک به سایر خجالتی‌های جمع ، تعریف‌های به جا و … هم همین طور . به دست آوردن یک مهارت ممکن است یک سال طول بکشد ، در حالی که به دست آوردن یک مهارت دیگر ، ممکن است فقط دو روز وقتتان را بگیرد . هر چه سخت‌تر به دست بیاورید ، سخت‌تر از دست می‌دهید .

سعی کنید عمیقا در قلب دیگران جای بگیرید

انسان موجودی است که برای زندگی اجتماعی آفریده شده و هنگامی که احساس کند دوست‌داشتنی و مورد پذیرش نیست ، احساس بدبختی و تیره‌بختی می‌کند ، واقعیتی که شامل من ، تو و همه مردم دنیا می‌شود .

برای ایجاد روابطی دوستانه و شادی بخش چه باید کرد؟

در دنیایی بزرگ با مردمی زندگی می‌کنیم که آرزومند گرمای دوستی ، شادی ، لبخند و همراهی ما هستند و هنگامی می‌توانیم این موهبت‌ها را به خود و دیگران هدیه دهیم که یک قانون طلایی را به کار ببندیم . حتماً شنیده‌اید که باید با دیگران به گونه‌ای رفتار کرد که مورد پسند آنها است ، اما شاید این نکته کلیدی را نشنیده باشید که هرگز نمی‌توان کسی را مجبور کرد همین کار را متقابلاً در برابر شما انجام دهد ، این همان قانون طلایی است که سیاست شادزیستن نامیده می‌شود . انجام این قانون به شخصیتی آماده ، پرورش یافته و یکدلی و انتقال فکر نیاز دارد ؛ نه توانایی برای قرار گرفتن در جای دیگری و احساس کردن احساسات او . تا همین اواخر مرسوم نبود که آدم‌ها رفتارهایشان را مورد بررسی و کند و کاو قرار دهند و آنها را با روش‌های علمی توصیه شده بسنجند ، امّا این کار می‌تواند کمک بزرگی باشد برای کشف اینکه مردم چه دوست دارند ؛ چه می‌خواهند و به چه چیزهایی نیاز دارند ؟ با این روش فرد می‌تواند دریابد که چگونه در مقابل دیگران ظاهر شود و به آنها واکنش نشان دهد . برای انجام این کار باید چشمتان را روی حقایق باز کنید . رفتارهایتان باید تغییرپذیر و توانایی‌ هایتان قابل بسط و گسترش یافتن باشد .

روان‌شناسان ، رفتارهای اجتماعی متعددی را مورد بررسی قرار دادند تا دریابند چه‌ چیز هایی موجب ایجاد حس دوستی می‌شود و قابلیت دوست داشته شدن در جمع را برای فرد ایجاد می‌کند . این مطالعه عاداتی را در بر می‌گرفت که می‌توانند با اراده و تصمیم جدی فرد تغییر کنند . البته باید این نکته ضروری را مورد توجه قرار داد که پیش از آنکه شما بتوانید دوست خوبی برای دیگری باشید ، باید خود را دوست بدارید و نیازهای خود را بشناسید و در برطرف کردن آنها بکوشید . شادی و نشاطی که از درون شما بجوشد و رفتاری که سرشار از اعتماد به نفس باشد ، بدون تردید به توانایی حضور مثبت‌تان در جمع می‌افزاید . 
راه کمک به دیگران را پیدا کنید ! نسبت به همه کس مهربان ، همدل و سرشار از حس یاری و یاوری باشید ، چرا که ممکن است روزی سرنوشت شما در دستان آنها قرار گیرد و یا حداقل دوستی به حلقه دوستان‌تان اضافه شود . به آنچه می‌گویید عمل کنید! دوستان‌تان هنگامی به شما اعتماد خواهند کرد که ببینند شما آنچه را که می‌گویید، انجام می‌دهید. آنها همچنین توقع دارند که شما آن را به بهترین شکل ممکن انجام دهید . هیچ چیز نباید مهم‌تر از قولی که می‌دهید، باشد . وقتی شما به شکلی ذهنی و اخلاقی به قول‌هایی که می‌دهید پایبند باشید . پلی‌بین خودتان و موفقیت می‌زنید . بردبار باشید و کم انتقاد کنید! واقعیت این است که همه اشخاص نکات قابل انتقادی دارند و ممکن است کارهایی انجام دهند که از نظر شما ناپسند باشد ، اما شما زمانی نسبت به دیگران موفق‌تر خواهید بود و دشمنان کمتری خواهید داشت که آن ها را آن طور که هستند ، بپذیرید .

سعی نکنید بر دیگران حکم‌فرمایی کنید ! هیچ‌کس دوست ندارد که به عنوان فردی ضعیف به حساب بیاید . توانایی‌هایش به هیچ گرفته شود و همیشه به او بگویند چه کاری را چگونه انجام دهد . اگر شما دائماً خواسته‌های خود را به دیگران تحمیل کنید ، با به وجود آوردن حس برتری جویی و سلطه‌ طلبی ، در منزل یا محیط کار دیگران را از خود دور می‌کنید . معلومات‌تان را به رخ نکشید ! هر فردی دوست دارد در دید دیگران مهم و ارزشمند به نظر بیاید . پس هنگامی که شما تلاش می‌کنید این احساس را به فردی تقدیم کنید ، بهترین موقعیت را در روابط ایجاد و ادب و نزاکت خود را متجلی کرده‌اید ، اما اگر تلاش کنید با فضل‌فروشی ، خود را فرد مهمی نشان دهید اگر چه ممکن است دیگران شما را به خاطر دانش‌تان تحسین کنند اما شما را دوست نخواهند داشت . بهتر است مورد علاقه باشید تا مورد تحسین . توجه کنید کسی که تلاش می‌کند تا اطلاعات خود را به رخ شما بکشد ، شاید دارد تلاش‌می‌کند احساس عمیق خود کم‌ بینی در سایر زمینه‌ها را مخفی کند ، او به دلسوزی و همدلی شما نیاز دارد . اگر شما دائماً خواسته‌های خود را به دیگران تحمیل کنید ، با به وجود آوردن حس برتری‌جویی و سلطه‌ طلبی، در منزل یا محیط کار دیگران را از خود دور می‌کنید . هرگز به گونه‌ای رفتار نکنید که گویی شما بالاتر و برتر از اطرافیان‌تان هستید! اگر خداوند به شما توانایی‌های برتری بخشیده است ، برای آن است که در رشد و ارتقای آن بکوشید و از مواهب آن بهره‌مند شوید . اگر تلاش می‌کنید تا این برتری‌ها را به رخ اطرافیان‌تان بکشید ، متاسفانه یک جزیره کوچک تنها خواهید شد و در جمع مجبورید مدام سر به این سو و آن سو بچرخانید تا شاید شنونده‌ای برای حرف‌هایتان پیدا کنید . این سرنوشت در انتظار همه کسانی است که دروغ می‌گویند و بدون وقفه مبالغه می‌کنند . مراقب باشید . زمانی ممکن است شما هم فریاد بزنید و کسی به یاری‌تان نیاید . با گوشه و کنایه صحبت نکنید ! اگر شما بتوانید شرایط حاکم بر جمع و حال و حوصله افراد دور و برتان را درک کنید ، روابط شخصی شما ، مانند یک سفر دریایی نرم و آرام خواهد شد . زمانی ممکن است یک پاسخ کنایه‌آمیز بتواند توفانی از خنده به راه بیندازد ، اما باید متوجه باشید این شادی زودگذر باعث دلخوری و دلتنگی فرد دیگری نشود .
مردم را مسخره نکنید ! اشتباه کردن جزء لاینفک رفتار بشری است و هیچ‌چیزی به اندازه مسخره شدن به خاطر آن اشتباه ، فرد را مورد اذیت و آزار قرار نمی‌دهد . مسخره کردن سبب می‌شود فرد احساس حقارت کند . این کار اهانت بزرگی است به اندازه‌ای که گاهی وقت‌ها زمان زیادی طول می‌کشد تا شخص بتواند فرد مسخره‌کننده را ببخشد. بله اگر تواضع و ادب چنین در روحیات اشخاص خلافکار تاثیرگذار است قطعاً اثر آن در جان و روح دوستان با ایمانی که برای زندگی خود دوستی و محبت و ارادت را برگزیده اند به مراتب بیشتر و عمیق تر است .